Yazı Detayı
14 Kasım 2018 - Çarşamba 11:03
 
Diyabet Nedir?
Dyt. Betül Aydın
 
 

 

Halk arasında  "şeker hastalığı" olarak tabir edilen Diabetes Mellitus, genel olarak kanda glukoz (şeker) seviyesinin normalin üzerine çıkması durumudur. Pankreas tarafından üretilen bir hormon olan insülin, glikozun besinlerden hücrelere enerji için kullanılmasına yardımcı olur. Bazen vücudumuz yeterli insülini yapmaz veya insülini iyi kullanamaz ve glikoz hücrelere ulaşamaz; böylece kan şekeri yüksek seyreder.

 

Diyabetin Nedenleri Nelerdir?

Şeker hastalığı nedenleri arasında genetik ve çevresel nedenler birlikte rol alır. Temelde Tip1 Diyabet ve Tip2 Diyabet olarak iki türü bulunan şeker hastalığında, hastalığa neden olan etmenler bu türlere göre farklılık göstermektedir. Tip1 Diyabetin nedenleri arasında yüksek oranda genetik faktörler rol oynamakla birlikte kan şekerinin düzenlenmesinde görev alan insülin hormonunu üretimini yapan pankreas organına zarar veren virüsler ve vücut savunma sisteminin çalışmasındaki aksaklıklar da hastalığa sebep olan etmenler arasındadır. Tip2 Diyabetin nedenleri arasında; obezite (aşırı kilo), genetik yatkınlık, hareketsiz yaşam tarzı, stres, gebelik sırasında gestasyonel diyabet oluşumu ve normalden yüksek doğum ağırlıklı bebek dünyaya getirme görülebilir.

 

Diyabet Türleri

En sık görülen diyabet tipleri Tip1, Tip2 ve gestasyonel diyabettir.

 

Tip1 Diyabet

Tip1 Diyabette vücut yeterli insülin üretemez. Bağışıklık sistemi, insülin yapan hücrelere saldırır ve yok eder. Tip1 diyabet, genellikle çocuklarda ve genç erişkinlerde teşhis edilir. Ancak her yaşta ortaya çıkabilir. Tip1 diyabetli insanlar her gün insülin almalıdır.

 

Tip2 Diyabet

Hücrelerin kan şekerini düzenleyen insülin hormonuna karşı duyarsızlaşması sonucunda görülen diyabet hastalığı türüdür. Aynı zamanda en sık görülen türdür.

 

Gestasyonel Diyabet

Gestasyonel diyabet, bazı kadınlarda hamilelikle gelişir. Çoğu zaman, bu tür diyabet bebek doğduktan sonra gider. Ancak, gestasyonel diyabetiniz varsa, daha sonra yaşamınızda tip 2 diyabet olma riskiniz yüksektir.

 

Diyabet Belirtileri

– Susuzluk (ağız kuruluğu)

– Sık idrara çıkma

– Artan açlık hissi

– Yorgunluk

– Bulanık görme

– Ayaklarda veya ellerde uyuşma, karıncalanma

– İyileşmeyen yaralar

– Açıklanamayan kilo kaybı

 

Diyabet Nasıl Tedavi Edilir?

Tip1 diyabette insülin tedavisi ile birlikte tıbbi beslenme tedavisi uygulanmalıdır. Hastanın diyeti doktor tarafından önerilen insülin dozu ve planına göre diyetisyen tarafından planlanır. Besinlerin içerdiği karbonhidrat miktarına göre insülin dozunun ayarlanabildiği karbonhidrat sayımı uygulaması ile birlikte yapılır.

 

Tip2 diyabetli bireylerde ise beslenme düzeninin sağlanmasının yanı sıra oral antidiyabetik ilaçların kullanılmasını içerir.

 

Nasıl Beslenmeliyiz?

-Öncelikle özel diyabetik ürünlere ve özel yemeklere ihtiyacınız yoktur. Aileniz için pişirilen, “sağlıklı” her besin sizin için de uygundur.

-Her gün her besin grubundan yemelisiniz.

-Kompleks karbonhidratları tercih edin ve lif alımını artırın.

-Sebze (brokoli, ıspanak), meyve ve bakliyat tüketin.

-Tahılların en az işlenmiş olanlarını tercih edin. Yulaf kan şekerinin hızla yükselmesini önleyip kan şekerini düzenler ve kilo vermeye yardımcı olur.

-Yağ, şeker ve tuzu mümkün olduğunca az kullanın. Bir çay kaşığından (2300 mg sodyum) fazla tüketmeyin (hipertansiyon olmasa bile).

-Sağlıklı et tercih edin (balık, yağsız kırmızı et, tavuk eti).

-Sağlıklı yağlar tercih edin; zeytin yağı, kabuklu yemişler (badem, ceviz, vs.). Hazır, paketlenmiş gıdada bulunan trans yağları tüketmeyin.

-Diyabet, şekerin sıfırlanması demek değildir. Çok ufak miktarda ve seyrek olarak tatlı tüketilebilir. Bu durumda aynı öğündeki karbonhidrat içeren gıdalar (ekmek, makarna, pilav vb.) kısıtlanmalıdır. Ancak "ilaç kullanıyorum, şekerim yükselmez" düşüncesiyle, şeker ve şekerli yiyeceklere yönlenilmemelidir. Şeker hastalığı kronik bir rahatsızlıktır "geçti" diye düşünülmemelidir.

-Öğünler 3 ara 3 ana olmak üzere düzenlenmeli, öğün araları 2-2,5 saati aşmamalı, öğünlerde alınan kalori dengeli olmalıdır.

-Su tüketimi artırılmalıdır. Gün içerisinde en az 2-2,5 litre su tüketmeye dikkat edilmelidir.

 

 
Etiketler: Diyabet, Nedir?,
Yorumlar
Haber Yazılımı